Klimmen, klauteren, pakjes bezorgen en over daken lopen. Als je Piet wilt worden, moet je natuurlijk wel een beetje kunnen bewegen! Geen wonder dat pietengym zo populair is in de aanloop naar Sinterklaas. Maar wist je dat je helemaal niet naar een sporthal hoeft om leuke pietengym spelletjes te doen? Met een paar kussens, wat dozen en een beetje fantasie organiseer je thuis je eigen pietengym.
Of je nu een peuter hebt die het liefst de hele dag rondrent of een kleuter die alle Pietenkunstjes wil oefenen: met deze 15 pietengym spelletjes voor thuis kunnen de kinderen lekker bewegen. Je hebt er weinig voor nodig en je kunt de activiteiten eenvoudig aanpassen aan de leeftijd van je kind.
Wat is pietengym?
Bij pietengym doen kinderen alsof ze hulppieten zijn die allerlei opdrachten moeten uitvoeren. Ze oefenen met klimmen, springen, balanceren, kruipen en pakjes bezorgen. Dat gebeurt in de vorm van spelletjes en een klein parcours, waarbij plezier belangrijker is dan hoe goed een kind iets kan.
Pietengym is vooral populair in de periode rond Sinterklaas. Op scholen, bij sportverenigingen en tijdens Sinterklaasactiviteiten worden vaak speciale gymlessen georganiseerd. Maar ook thuis kun je een leuke pietengymmiddag houden. Je hoeft echt geen professionele toestellen te hebben om een paar grappige opdrachten te verzinnen.
Wat heb je nodig voor pietengym thuis?
Het fijne aan pietengym is dat je veel materialen waarschijnlijk al in huis hebt. Denk aan kussens, dekens, lege kartonnen dozen, een wasmand en knuffels. Daarmee kun je een groot deel van de spelletjes hieronder al uitvoeren.
Zorg voor voldoende vrije ruimte en haal scherpe of breekbare spullen uit de buurt. Gebruik een stabiele ondergrond en laat kinderen niet op meubels, tafels of zelfgebouwde hoge constructies klimmen. Voor peuters is het belangrijk dat een volwassene steeds dichtbij blijft. Een veilige route over de vloer is minstens zo leuk als een spannend parcours op hoogte.
15 pietengym spelletjes voor thuis
1. Pakjes bezorgen
Een Piet moet natuurlijk cadeautjes bezorgen! Leg een paar lichte, zachte voorwerpen of kleine kussentjes aan de ene kant van de kamer en zet een lege doos of wasmand aan de andere kant.
De kinderen pakken één cadeautje op, brengen het naar de doos en lopen terug voor het volgende. Maak het extra leuk door te doen alsof ze heel stil moeten zijn, omdat iedereen slaapt.
Voor peuters kun je de afstand kort houden. Kleuters kunnen proberen de pakjes één voor één te bezorgen zonder ze te laten vallen.
2. Over de daken lopen
Pieten moeten goed kunnen balanceren. Maak daarom een denkbeeldig dak met een rechte lijn op de vloer, bijvoorbeeld met schilderstape die geschikt is voor de ondergrond.
Laat de kinderen over de lijn lopen zonder ernaast te stappen. Ze kunnen hun armen spreiden om hun evenwicht te bewaren. Voor oudere kinderen kun je de opdracht veranderen: loop achteruit, zet kleine stapjes of loop als een heel voorzichtige Piet.
Je hoeft niet echt op een dak te klimmen. Een lijn op de vloer is voor dit spel meer dan genoeg.
3. Door de schoorsteen kruipen
Piet moet soms door een smalle schoorsteen om een cadeautje te bezorgen. Maak daarom een kruiptunnel van een stevige speeltunnel of gebruik een ruimte onder een tafel waar kinderen veilig onderdoor kunnen kruipen.
Leg aan de andere kant een zacht cadeautje klaar dat ze mogen ophalen. Daarna kruipen ze weer terug.
Heb je geen tunnel? Geen probleem. Laat de kinderen dan onder een denkbeeldige schoorsteen door kruipen door laag bij de grond te blijven. Zorg dat er geen losse dekens of constructies op hen kunnen vallen.
4. Springen over de daken
Pieten moeten soms van het ene dak naar het andere springen. Maak op de vloer een paar veilige ‘daken’ met platte kussens of vellen papier die niet wegglijden.
Laat de kinderen van het ene naar het andere punt stappen of springen. Bij peuters kun je de afstanden klein houden en ze gewoon over de markeringen laten stappen. Oudere kleuters kunnen proberen met twee voeten tegelijk te springen.
Gebruik geen hoge stapels kussens of meubels als springplek. Het spel draait om springen en bewegen, niet om zo hoog mogelijk komen.
5. De pakjes in de schoorsteen gooien
Piet is bijna klaar met bezorgen, maar de pakjes moeten nog door de schoorsteen! Zet een grote, lege doos op de grond en laat de kinderen zachte balletjes of opgerolde sokken erin gooien.
Begin dichtbij en zet de doos steeds iets verder weg als het goed gaat. Je kunt de kinderen laten tellen hoeveel pakjes ze in de schoorsteen krijgen.
Voor peuters is het ook leuk om de voorwerpen gewoon in de doos te leggen. Zo kan iedereen meedoen, ook als gooien nog lastig is.
6. Sluipen als een echte Piet
Pieten moeten soms heel stil zijn, zodat niemand wakker wordt. Zet een Sinterklaasliedje op of speel dat de kinderen cadeautjes moeten bezorgen terwijl de bewoners slapen.
Laat ze op hun tenen door de kamer lopen, zachtjes bukken en voorzichtig een pakje neerleggen. Roep af en toe: “Pas op, daar slaapt iemand!” Dan moeten ze stokstijf stilstaan.
Dit spel kun je ook zonder muziek doen. Voor jonge kinderen is het vooral grappig om overdreven stil te sluipen.
7. De pepernotenrace
Leg aan de ene kant van de kamer een aantal grote, zachte voorwerpen neer die de pepernoten voorstellen. Aan de andere kant staat een bakje of doos.
De kinderen brengen de pepernoten één voor één naar het bakje. Je kunt ze laten lopen, op hun tenen laten stappen of als een paard laten huppelen.
Gebruik bij jonge kinderen liever geen echte kleine pepernoten als speelmateriaal. Die kunnen in de mond verdwijnen of een verslikrisico vormen. Zachte, grotere voorwerpen zijn een veiliger alternatief.
8. Het paard van Sinterklaas nadoen
Ozosnel moet natuurlijk ook goed kunnen bewegen. Laat de kinderen op hun plek draven, hun knieën optillen en hinniken als een paard.
Daarna kunnen ze langzaam stappen, even stilstaan en weer gaan draven wanneer jij “hop paardje, hop!” roept. Maak er een spel van waarbij ze goed naar de aanwijzingen luisteren.
Voor peuters kun je de bewegingen zelf voordoen. Kleuters kunnen ook proberen heel langzaam als een paard te lopen en daarna ineens sneller te draven.
9. De cadeautjes sorteren
Niet ieder pakje gaat naar hetzelfde huis. Zet twee of drie dozen of manden neer en geef elk een kleur, bijvoorbeeld rood, groen en geel. Gebruik grote gekleurde blokken of zachte voorwerpen als pakjes.
De kinderen brengen elk pakje naar de juiste doos. Je kunt de kleur noemen of een gekleurd voorbeeld laten zien.
Dit spel combineert bewegen met kleuren herkennen en sorteren. Voor peuters is het genoeg om twee kleuren te gebruiken; oudere kleuters kunnen met meer kleuren aan de slag.
10. De grote pakjesestafette
Bij een estafette brengen kinderen om de beurt een pakje naar de overkant. Heb je meerdere kinderen? Maak dan twee teams. Speel je met één kind, dan probeer je samen alle pakjes zo snel mogelijk te bezorgen.
Gebruik lichte doosjes of zachte kussentjes. Laat de kinderen rustig heen en weer lopen en geef ze de tijd om het pakje goed neer te zetten.
Het hoeft geen wedstrijd tegen de klok te zijn. Samen alle cadeautjes bezorgen is ook een prima einddoel.
11. De staf van Sinterklaas
De staf van Sinterklaas is een bijzonder voorwerp en die mag natuurlijk niet vallen! Geef het kind een lichte, zachte stok die geschikt is voor de leeftijd, of laat het een opgerolde handdoek gebruiken.
Laat de kinderen ermee door de kamer lopen alsof ze Sinterklaas zijn. Ze kunnen de staf met twee handen vasthouden, hem voorzichtig van de ene hand naar de andere verplaatsen of ermee marcheren.
Gebruik geen harde of scherpe stokken en laat kinderen niet met de staf zwaaien naar anderen.
12. Het pakje op je hoofd
Kan Piet een pakje dragen zonder zijn handen te gebruiken? Laat de kinderen het proberen met een licht, zacht voorwerp, zoals een klein kussentje.
Ze leggen het voorwerp op hun hoofd en proberen een paar stappen te lopen zonder dat het valt. Valt het toch? Dan leggen ze het gewoon opnieuw neer en proberen ze het nog een keer.
Voor jonge peuters kun je het voorwerp ook op de schouder laten dragen of het gewoon met twee handen vasthouden. Het gaat om het plezier, niet om een perfecte balansproef.
13. De Pietendans
Zet een vrolijk Sinterklaasliedje op en laat de kinderen dansen als Pieten. Ze kunnen stampen, draaien, klappen, op hun tenen lopen en hun armen hoog in de lucht steken.
Stop de muziek af en toe. Zodra de muziek stopt, moet iedereen stil blijven staan als een standbeeld. Zet de muziek weer aan en dans verder.
Dit is een leuke afsluiter van de pietengym, maar je kunt het ook tussendoor doen als de kinderen even iets anders willen dan een parcours.
14. De geheime pakjesroute
Maak een eenvoudige route door de kamer met een paar opdrachten achter elkaar. Bijvoorbeeld: loop over een lijn, kruip door een tunnel en breng daarna een pakje naar de doos.
Je kunt de route aanpassen aan wat je in huis hebt. Een paar kussens op de vloer, een lege doos en een mand zijn vaak al voldoende.
Voor peuters houd je de route kort en overzichtelijk. Oudere kleuters kunnen meerdere opdrachten achter elkaar uitvoeren. Laat kinderen steeds één voor één gaan als de ruimte klein is.
15. Het grote hulppietenexamen
Zijn alle spelletjes gedaan? Dan is het tijd voor het hulppietenexamen! Laat de kinderen drie opdrachten kiezen die ze nog een keer willen uitvoeren: een pakje bezorgen, over het dak lopen en bijvoorbeeld een stukje van een Sinterklaasliedje zingen.
Daarna zijn ze officieel geslaagd als hulppiet. Je kunt ze een zelfgemaakt diploma geven of samen een laatste pakje bezorgen.
Het hoeft allemaal niet serieus te zijn. Een enthousiast applaus en een trotse hulppiet zijn vaak al genoeg.
Maak thuis een pietengymparcours
Wil je liever alle spelletjes achter elkaar doen? Dan kun je een klein pietengymparcours maken. Kies drie tot vijf opdrachten die bij de leeftijd van je kind passen en zet ze achter elkaar.
Een voorbeeld van een eenvoudig parcours:
- Loop over het dak (een lijn op de vloer).
- Kruip door de schoorsteen (een veilige tunnel).
- Breng een pakje naar de doos.
- Gooi een zacht pakje in de schoorsteen.
- Dans als afsluiting op een Sinterklaasliedje.
Je kunt de opdrachten ook met plaatjes aangeven, zodat kinderen zelf zien wat ze moeten doen. Voor peuters is een korte route vaak genoeg. Kleuters kunnen dezelfde route meerdere keren lopen of zelf een opdracht kiezen.
Zorg ervoor dat de route niet glad is, dat er voldoende ruimte is en dat er geen meubels of scherpe hoeken in de weg staan. Bij pietengym thuis hoeft niets hoog of ingewikkeld te zijn: veilig bewegen en plezier maken staan voorop.
Pietengym met peuters: waar let je op?
Peuters willen vaak alles tegelijk doen, maar hebben nog niet altijd de motorische vaardigheden om iedere opdracht uit te voeren. Maak de spelletjes daarom eenvoudig en doe ze eerst zelf voor. Een peuter hoeft niet over een lijn te balanceren of een pakje te gooien om mee te kunnen doen; gewoon lopen, kruipen en iets in een doos leggen is ook prima.
Houd de activiteit kort en wissel bewegen af met een rustiger spel. Gebruik grote, lichte materialen en blijf in de buurt, zeker wanneer kinderen kruipen, springen of met voorwerpen spelen. Vermijd hoge obstakels, gladde oppervlakken en kleine onderdelen die in de mond kunnen verdwijnen.
Het belangrijkste is dat kinderen zich vrij voelen om mee te doen op hun eigen niveau. De ene Piet rent het hele parcours af, terwijl de andere liever rustig de pakjes bezorgt. Allebei zijn ze goed bezig.
Klaar voor de pietengym?
Met deze pietengym spelletjes voor thuis maak je van een gewone middag een gezellige Sinterklaasactiviteit. Je hebt geen sporthal of ingewikkelde materialen nodig: een paar dozen, kussens en zachte pakjes zijn vaak al genoeg.
Kies een paar favoriete spelletjes, zet eventueel Sinterklaasmuziek op en laat de kinderen lekker bewegen. En wie weet zijn ze na afloop zo moe dat ze zelf even rustig op de bank willen zitten. Dat zou voor de hulppiet én de ouders mooi meegenomen zijn!
