Lavendel om je baby beter te laten slapen, eucalyptus bij een verstopte neus of een paar druppeltjes tea tree olie in het bad. Op internet kom je allerlei tips tegen over essentiële oliën bij baby’s. Want natuurlijk klinkt aantrekkelijk. En als iets uit een plant komt, zal het toch wel goed zijn?
Nou… niet per se.
Essentiële oliën zijn ontzettend geconcentreerd en daardoor is “natuurlijk” hier zeker niet hetzelfde als “onschuldig”. Voor volwassenen kan een bepaalde olie prima geschikt zijn, terwijl dat voor een baby helemaal niet zo vanzelfsprekend is.
Dus voordat je enthousiast een flesje etherische olie in het babybad laat verdwijnen: even lezen. 😉
Wat zijn essentiële oliën eigenlijk?
Een essentiële olie, ook wel etherische olie genoemd, wordt gemaakt uit bepaalde delen van planten. Denk aan bloemen, bladeren, schillen of hout. De olie bevat de geurstoffen en andere stoffen die zo kenmerkend zijn voor de plant.
En daar zit meteen een belangrijk verschil met bijvoorbeeld olijfolie of zonnebloemolie.
Een paar druppels essentiële olie kunnen namelijk een enorme hoeveelheid plantaardig materiaal vertegenwoordigen. Het is dus een sterk geconcentreerd product.
Dat een lavendelplantje in de tuin lekker ruikt, betekent daarom niet automatisch dat een paar druppels geconcentreerde lavendelolie geschikt zijn voor de huid of luchtwegen van een baby.
Zijn essentiële oliën veilig voor baby’s?
Het korte antwoord: bij jonge baby’s kun je essentiële oliën beter helemaal niet gebruiken zonder advies van een deskundige.
Dat klinkt misschien wat streng, zeker als je online allerlei recepten tegenkomt voor babyolie, badolie, massageolie of een diffuser met etherische olie.
Maar baby’s zijn geen kleine volwassenen. Hun huid is kwetsbaarder en jonge kinderen kunnen sommige stoffen anders verwerken dan volwassenen. Bovendien kan een essentiële olie bij verkeerd gebruik huidirritatie veroorzaken en kan inslikken gevaarlijk zijn.
Ook bij babymassage is een gewone, ongeparfumeerde plantaardige olie vaak al meer dan genoeg. Een neonatale afdeling van Cambridge University Hospitals adviseert bijvoorbeeld bij massage een koudgeperste plantaardige olie zonder parfum of essentiële oliën.
En eerlijk gezegd: een baby heeft voor een fijne massage helemaal geen ingewikkelde geurcombinatie nodig. Een beetje warme aandacht van papa of mama doet waarschijnlijk al het meeste werk.
Welke essentiële oliën zijn veilig voor baby’s?
Hier wordt het ingewikkeld.
Je ziet op internet regelmatig lijstjes met “babyvriendelijke” essentiële oliën, waarbij bijvoorbeeld lavendel, kamille of mandarijn worden genoemd. Maar er is geen simpele lijst waarbij je kunt zeggen: deze olie is veilig voor iedere baby vanaf deze leeftijd.
De veiligheid hangt onder andere af van:
- de leeftijd van je baby;
- de manier waarop de olie wordt gebruikt;
- de concentratie;
- of de olie op de huid komt of wordt ingeademd;
- de hoeveelheid;
- eventuele huidproblemen of allergieën;
- en de gezondheid van je kind.
Daarom zou ik bij een baby niet zomaar zelf gaan experimenteren met essentiële oliën.
Ook producten waarop staat dat ze speciaal voor baby’s zijn, zijn niet automatisch geschikt. Kijk altijd naar de ingrediënten en gebruik een product alleen volgens de aanwijzingen.
Lavendelolie bij baby’s: veilig of niet?
Lavendel is waarschijnlijk een van de bekendste oliën als het om baby’s en slapen gaat.
Je komt het tegen in producten voor de babykamer, badproducten, massageolie en allerlei DIY-recepten. De geur wordt vaak geassocieerd met ontspanning en slapen.
Maar dat betekent niet dat je zomaar een paar druppels pure lavendelolie op het kussen, in het bad of op de huid van je baby kunt doen.
Pure essentiële olie hoort niet rechtstreeks op de babyhuid. Essentiële oliën kunnen huidirritatie en allergische reacties veroorzaken.
Dus ook met lavendel geldt: niet omdat iets vaak wordt gebruikt, betekent het automatisch dat het geschikt is voor een jonge baby.
Eucalyptusolie bij baby’s: liever niet
Met eucalyptus zou ik helemaal voorzichtig zijn.
Eucalyptusolie wordt vaak gebruikt bij verkoudheid, een verstopte neus en luchtwegklachten. Dat klinkt logisch als je baby snotverkouden is, maar eucalyptusolie is juist een olie waarbij je niet zelf moet gaan experimenteren.
Eucalyptusolie kan de luchtwegen irriteren en inslikken kan ernstige vergiftigingsverschijnselen veroorzaken, waaronder toevallen. Poison Control adviseert eucalyptusolie niet te gebruiken bij kinderen jonger dan 2 jaar.
Dus die paar druppeltjes eucalyptus in de diffuser naast het ledikant? Niet doen.
Bij een verkouden baby zijn simpele oplossingen zoals fysiologisch zout en een neusje vrijhouden een stuk verstandiger dan zelf aan de slag gaan met sterk geconcentreerde oliën.
Pepermuntolie en baby’s
Ook pepermuntolie kom je regelmatig tegen in tips voor verkoudheid of een verstopte neus.
Pepermuntolie bevat veel menthol. Dat kan irriterend zijn en geconcentreerde hoeveelheden kunnen schadelijk zijn. Ook contact met de huid kan irritatie veroorzaken.
Voor een jonge baby zou ik daarom geen pepermuntolie gebruiken in een diffuser, op de huid of in het bad.
Eigenlijk geldt hier hetzelfde als bij eucalyptus: een baby hoeft niet naar een spa te ruiken om lekker te kunnen ademen.
En tea tree olie?
Tea tree olie heeft een behoorlijk “natuurlijk wondermiddel”-imago. Het wordt gebruikt voor allerlei huidproblemen en je vindt online veel toepassingen.
Maar ook tea tree olie is niet zonder risico.
Bij inslikken kan tea tree olie giftig zijn en er zijn gevallen bekend waarbij kinderen na het inslikken ernstige klachten kregen. Ook kan de olie de huid irriteren of een allergische reactie veroorzaken.
Dus ook hier geldt: niet zelf een druppeltje op een babyhuidje smeren omdat je ergens hebt gelezen dat tea tree olie goed zou zijn tegen bijvoorbeeld uitslag.
Welke essentiële oliën kun je beter vermijden bij baby’s?
Er zijn behoorlijk wat essentiële oliën waarbij je extra voorzichtig moet zijn. Zeker bij jonge kinderen zou ik ze niet op eigen initiatief gebruiken.
Denk onder andere aan:
- eucalyptusolie
- pepermuntolie
- kamfer
- wintergreen
- salie
- tea tree olie
- sterk geconcentreerde citrusoliën
- en verschillende andere krachtige etherische oliën
Dat betekent overigens niet dat iedere genoemde olie onder alle omstandigheden voor ieder ouder kind verboden is. Het gaat vooral om het verschil tussen gebruik bij volwassenen en gebruik bij baby’s en jonge kinderen.
Kamfer is bijvoorbeeld extra riskant: zelfs kleine hoeveelheden kunnen bij inslikken ernstige vergiftiging veroorzaken en toevallen uitlokken.
Essentiële olie in een diffuser: kan dat bij een baby?
Dit is misschien wel een van de meest voorkomende vragen.
Je koopt een diffuser, doet er water en een paar druppels etherische olie in en laat de babykamer heerlijk naar lavendel ruiken.
Toch zou ik dat bij een jonge baby liever achterwege laten.
De luchtwegen van baby’s zijn gevoelig en er is simpelweg geen noodzaak om de lucht in de babykamer met essentiële olie te parfumeren. Sommige medische instellingen adviseren zelfs om essentiële oliën uit de buurt van baby’s en jonge kinderen te houden.
Wil je een lekkere geur in huis? Dan zou ik die lekker voor de woonkamer bewaren en de babykamer gewoon fris en rustig houden.
En zeker als je baby gaat slapen, zou ik niet allerlei geuren, oliën of geurproducten naast het bedje zetten.
Essentiële olie in badwater?
Ook een paar druppels essentiële olie in het babybad is geen goed idee.
Olie mengt namelijk niet zomaar met water. De druppeltjes kunnen daardoor geconcentreerd op de huid terechtkomen. En juist die kwetsbare babyhuid wil je liever niet blootstellen aan geconcentreerde essentiële olie.
Voor een babybad heb je eigenlijk helemaal geen geur nodig. Gewoon lekker warm water is prima.
Wil je toch een verzorgingsproduct gebruiken? Kies dan voor een product dat specifiek geschikt is voor baby’s en volg de gebruiksaanwijzing. Het NHS adviseert bij baby’s bijvoorbeeld om alleen oliën of lotions te gebruiken die geschikt zijn voor baby’s; bij jonge baby’s wordt bovendien terughoudendheid met huidproducten geadviseerd.
En babyolie met essentiële olie?
Hier ontstaat nogal eens verwarring.
Babyolie en essentiële olie zijn namelijk twee totaal verschillende dingen.
Een gewone plantaardige olie, zoals zonnebloemolie, is een vette draagolie. Een essentiële olie is een sterk geconcentreerd plantenextract.
Wil je je baby masseren, dan heb je dus helemaal geen essentiële olie nodig. Een geschikte, ongeparfumeerde olie is voldoende.
Sterker nog: bij babyproducten geldt wat mij betreft een beetje de regel hoe simpeler, hoe beter.
Een baby hoeft niet naar lavendel, vanille, eucalyptus of een of andere “sleep blend” te ruiken.
Een baby ruikt van zichzelf al heerlijk. 😉
Waarom zijn baby’s gevoeliger voor essentiële oliën?
Baby’s hebben een gevoelige huid en zijn nog volop in ontwikkeling. Daarnaast is de verhouding tussen lichaamsgewicht en hoeveelheid van een product anders dan bij een volwassene.
En misschien nog wel het belangrijkste: een baby kan natuurlijk niet vertellen dat iets prikt, brandt, benauwd voelt of hoofdpijn veroorzaakt.
Daar komt bij dat essentiële oliën heel geconcentreerd zijn. Verkeerd gebruik kan leiden tot huidreacties en vergiftiging. Vooral inslikken is gevaarlijk.
Daarom is het belangrijk om flesjes essentiële olie altijd buiten bereik van kinderen te bewaren. Niet ergens op de commode omdat je denkt dat je baby er voorlopig toch niet bij kan. Die periode duurt korter dan je denkt. 😉
Wat als je baby per ongeluk essentiële olie binnenkrijgt?
Dan is het belangrijk om niet zelf allerlei middeltjes te proberen.
Laat je baby niet zomaar braken en wacht niet af als je denkt dat er essentiële olie is ingeslikt. Neem direct contact op met een arts of de hulpdienst/het antigifcentrum volgens de Nederlandse richtlijnen.
Ook wanneer de olie op de huid terechtkomt en er een duidelijke reactie ontstaat, kun je de huid wassen en bij aanhoudende of ernstige klachten medische hulp inschakelen. Essentiële oliën kunnen namelijk huidirritatie en allergische reacties veroorzaken.
En natuurlijk: bewaar flesjes altijd hoog en buiten het zicht en bereik van kinderen.
Maar zijn essentiële oliën dan helemaal verboden?
Nee, zo zwart-wit is het ook weer niet.
Essentiële oliën worden door volwassenen veel gebruikt in bijvoorbeeld cosmetica en aromatherapie. Het probleem ontstaat vooral wanneer we aannemen dat wat voor een volwassene geschikt is, automatisch ook geschikt is voor een baby.
Bij een baby zou ik daarom niet zelf gaan mengen, doseren of experimenteren.
Wil je om een medische of andere reden toch een product met essentiële olie gebruiken? Bespreek dat dan met je huisarts, apotheker of een deskundige die ervaring heeft met het gebruik ervan bij jonge kinderen.
Mijn conclusie: bij baby’s liever gewoon lekker simpel
Ik snap de aantrekkingskracht van essentiële oliën. Een paar druppels lavendel en de babykamer ruikt heerlijk. En als je online zoekt, vind je voor werkelijk iedere kwaal wel een “natuurlijk” olie-recept.
Maar juist bij baby’s vind ik less is more eigenlijk een heel fijne regel.
Geen eucalyptus tegen een verstopte neus. Geen pepermuntolie op het lakentje. Geen tea tree op een geïrriteerde huid en geen willekeurige etherische olie in het bad.
Wil je je baby masseren? Kies dan voor een geschikte, ongeparfumeerde olie.
Wil je dat de babykamer lekker ruikt? Zet dan liever een raam open.
En is je baby verkouden, heeft hij huiduitslag of slaapt hij slecht? Dan is het meestal verstandiger om te kijken naar wat er daadwerkelijk aan de hand is, in plaats van meteen naar een flesje essentiële olie te grijpen.
Natuurlijk klinkt fijn, maar bij baby’s is natuurlijk niet automatisch veilig.
En eerlijk? Een baby die gewoon ruikt naar baby… daar kan geen lavendelolie tegenop. ❤️
